Umunyamideli akaba n’icyamamare ku mbuga nkoranyambaga, Shaddyboo yanenze amashusho agaragaza Yesu Kristo nk’Umuzungu, asaba Abanyafurika gusuzuma amateka yabo.
Mu butumwa yashyize ku rubuga rwa Instagram yasangije abamukurikira ifoto igaragaza isura ebyiri za Yesu Kristo, imwe imugaragaza nk’umuntu ufite uruhu rwirabura, indi imugaragaza nk’Umuzungu w’Umunyaburayi.
Iyo foto yariho amagambo agira ati: “Ubukristo ntibwigeze buba idini ry’Abazungu bo mu Burengerazuba bw’Isi. Bibiliya yaturutse muri Afurika no mu Burasirazuba bwo Hagati, ntabwo yaturutse i Burayi.”
Yaherekeje iyo foto ubutumwa busaba Abanyafurika gukanguka, bagatangira kwibaza ibibazo ku mateka n’ibyo bamaze igihe bigishwa.
Yagize ati: “Banyafurika, igihe kirageze ngo muhumuke amaso. Ese ntimubona ko igihe kigeze ngo mushidikanye ku byo mwigishijwe?”
Yakomeje avuga ko mu bisekuru byinshi byagiye bikurikirana, abantu berekwaga amashusho, ibishushanyo n’amafilime agaragaza Yesu nk’Umuzungu w’Umunyaburayi, ariko ntibashishikarizwe bihagije gukora ubushakashatsi ku isura ye nyakuri n’amateka ye.
Yagize ati: “Mu bisekuru byinshi, twagiye twerekwa amashusho, ibishushanyo n’amafilime bigaragaza Yesu nk’Umuzungu w’Umunyaburayi. Ariko kuki twemeye ayo mashusho tutayashidikanyijeho? Kuki tutigeze dushishikarizwa gukora ubushakashatsi ku isura ye mu mateka?”
Shaddyboo yakomeje ashimangira ko Yesu atari Umuzungu w’Umunyaburayi, avuga ko Abanyafurika bakwiye gushishoza ibirenze amashusho bamaze igihe berekwa, bakiga amateka y’Abirabura yagiye yirengagizwa.
Yanasabye abantu kongera gutekereza ku ba bakomokaho, inkomoko yabo n’ibibaranga byagiye bihindurwa, bigatakara cyangwa bikavanwa mu mateka uko ibihe byagiye bihinduka.
Mu bindi yagarutseho, yavuze ko Afurika yari ifite amateka yayo, imico itandukanye ndetse n’iterambere na mbere y’uko ubukoloni buhagera. Yagaragaje ko Abanyafurika bakwiye kongera guha agaciro amateka y’umugabane wabo, aho guhora barebera ibintu byose mu ndorerwamo y’amateka yanditswe n’abandi.
Ese Ubukristo bwakomotse mu Burayi?
Amateka agaragaza ko Ubukristo bwatangiriye mu Burasirazuba bwo Hagati mu kinyejana cya mbere, cyane cyane mu gace ka Yudaya, mu gihe ako karere kari mu butegetsi bw’Ubwami bw’Abaroma.
Yesu Kristo yari Umuyahudi wabayeho muri icyo gihe, kandi abigishwa be ni bo bakomeje gukwirakwiza inyigisho ze nyuma y’urupfu rwe.
Ubutumwa bw’Ubukristo bwageze no muri Afurika mu bihe bya kera. Misiri, Etiyopiya n’uturere two muri Afurika y’Amajyaruguru byagize uruhare rukomeye mu mateka y’iri dini.
Umujyi wa Alegizandiriya muri Misiri wabaye kimwe mu bigo bikomeye by’ubumenyi n’inyigisho za Gikristo mu bihe bya mbere, mu gihe Etiyopiya na yo ifite amateka maremare y’Ubukristo, aho bwemewe nk’idini ry’igihugu mu kinyejana cya kane.
Ibi bigaragaza ko Afurika itari umugabane waje kumenya Ubukristo gusa binyuze ku Banyaburayi mu gihe cy’ubukoloni, kuko hari ibice byayo byari bifite imiryango ya Gikristo kuva kera.
Kuki Yesu akunze kugaragazwa nk’Umuzungu?
Abahanga mu mateka y’ubugeni bagaragaza ko amashusho ya Yesu yagiye ahinduka bitewe n’umuco, ibihe n’uturere abahanzi babagamo.
Uko Ubukristo bwakwirakwiriye mu Burayi, abahanzi batangiye kumugaragaza mu isura isa n’iy’abantu bo muri ibyo bihugu. Nyuma, ubwo buhanzi bwakwirakwijwe hirya no hino ku Isi binyuze mu bitabo, amashusho, ubukoloni n’ibikorwa by’abamisiyoneri.
Ni yo mpamvu amashusho menshi abantu bamenyereye agaragaza Yesu afite uruhu rwera, umusatsi muremure n’amaso asa n’ay’Abanyaburayi.
Icyakora, nta shusho yemejwe nk’iyerekana neza uko Yesu yasaga mu buzima busanzwe. Abashakashatsi bamufata nk’Umuyahudi wo mu Burasirazuba bwo Hagati, kandi uko ashobora kuba yarasaga bigereranywa hashingiwe ku bantu bo muri ako karere babayeho mu gihe cye.
Ese Yesu yari Umwirabura?
Nubwo Shaddyboo ashimangira ko Yesu atari Umuzungu w’Umunyaburayi, ntibivuze ko hari ibimenyetso by’amateka bihagije byemeza ko yari Umwirabura nk’uko iryo jambo risobanurwa muri iki gihe.
Icyo amateka ashyigikira ni uko yari Umuyahudi wo mu Burasirazuba bwo Hagati, aho Abayahudi bo muri icyo gihe bari bafite imiterere n’amabara y’uruhu atandukanye n’ay’Abanyaburayi bo mu majyaruguru y’umugabane w’u Burayi.
Ibi bituma habaho itandukaniro hagati y’amashusho yakozwe n’abahanzi n’amakuru y’amateka agaragaza inkomoko ya Yesu.
Ubutumwa bwa Shaddyboo bwongeye gutuma abantu bongera gutekereza ku ruhare rwa Afurika mu mateka y’Ubukristo, uburyo amateka yandikwa ndetse n’impamvu Abanyafurika bakwiye kugira ubushake bwo kuyiga no kuyasuzuma.
Nubwo yavuze ko atagamije kurwanya idini cyangwa imyemerere y’abantu, yashimangiye ko kubaza ibibazo, gukora ubushakashatsi no gushaka ukuri bitagomba gufatwa nko gutakaza ukwizera.
Ikibazo yagaruye imbere y’Abanyafurika ni ukumenya niba koko bazi amateka yabo uko yakabaye, cyangwa niba hari byinshi bakwiye kongera gusuzuma kugira ngo basobanukirwe neza inkomoko yabo n’umugabane bakomokamo.

